Karşılıksız Çekte Cezanın İnfazı Ertelendi

Çek Kanununa eklenen geçici 5. maddeyle, karşılığı olmayan çeklerle ilgili olarak hakkında ceza davası açılan ve haklarında mahkumiyet kararı verilen kişilerin infazının bir yıl süreyle ertelenmesi düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemenin ticari hayatı ciddi bir şekilde etkilemesi beklenmektedir.

Bilindiği üzere özellikle ticari işlerde sıklıkla kullanılan çekini bu kadar yaygın kullanılma sebeplerinden birisi de çekin karşılığının bulunmadığı durumlarda, çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebep olan kişiler hakkında cezai yaptırımların uygulanmasıdır. Buna göre çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebep olan kişi (çoğunlukla şirket temsilcisi) hakkında, karşılıksız kalan çek bedeli kadar adli para cezası verilmekte; bu adli para cezası da ödenmezse ceza hapis cezasına dönmektedir.
Ancak Çek Kanununa eklenen geçici 5. maddeyle, 24.03.2020 tarihinde önce işlenen suçlar yönünden çeklerin infazının süresi bir yıl boyunca ertelenmiştir. İnfazına başlanan tüm cezaların infazı durdurulmuş, cezaevinde bulunan kişiler salıverilmiştir. Dolayısıyla özellikle borçlularının aldıkları adli para cezalarını bir baskı aracı olarak kullanarak borçlulardan tahsilat yapabilme olanağı şimdilik kalmamıştır. Bununla birlikte yapılan değişikliğin sonuçları şu şekildedir:

• Çek bedelinin %10’u bir yıllık süre içinde alacaklıya ödenmişse infaz durmaya devamedecektir.
• Çek bedelinin %90’ı yukarıda belirtilen bir yıldan sonra ikişer aylık aralarla toplam 15taksitte alacaklıya ödenirse, yine infaz durmaya devam edecektir.
• Bu sürenin sonunda -ki yaklaşık 42 ay sonunda- çek bedelinin tamamı ödenmişse, çekleilgili tüm cezalar kalkacaktır.

Yukarıda belirtilen ilkeyi bir örnekle açıklamak gerekirse;

• Çek bedeli 100.000,00 TL ise, %10’u olan 10.000,00 TL bir yıllık süre içinde ödenmelidir.Aksi takdirde yine alacaklının şikayeti üzerine duran infaz kaldığı yerden devamedecektir.
• Kalan 90.000,00 TL ikişer ay arayla 15 taksitle yani 6.000,00 TL olarak ödenecektir.Taksitlerden iki tanesinin ödenmemesi durumunda yine alacaklının şikayeti üzerine infazdevam edecektir.

Yapılan düzenlemenin olumlu tarafı, devlete ödenen ve alacaklıya hiçbir faydası bulunmayan adli para cezası yerine alacaklıya ödeme yapılmasının sağlanmasıdır. Buna karşılık olumsuz tarafı sürenin çok uzun olması ve süreç içinde yeni düzenlemelerle bunun tamamen kaldırılması ihtimalinin bulunmasıdır.

Unutulmamalıdır ki, mevcut düzenleme 24.03.2020 tarihinde önce işlenen suç yönünden olup, örneğin 30.03.2020 tarihinde ibraz edilen bir çekle ilgili olarak oluşan suç yukarıdaki düzenleme kapsamında değildir.